Nếu bò Kobe là biểu tượng của mô hình chăn nuôi gia súc tinh tuyển gần như một “nghệ thuật”, thì tại Bình Thuận, có một nông trại cũng đang theo đuổi triết lý tương tự dành cho quả trứng. Đó là Mebi Farm của bà Lâm Thúy Ái
Vừa dẫn tôi đi tham quan nông trại, bà Ái vừa kể về hành trình làm trứng, một lĩnh vực tưởng chừng quá quen thuộc và ít dư địa khác biệt. Bà nói: “Mọi thứ bắt đầu từ một câu chuyện rất đời thường trong gia đình. Chồng và con tôi thích ăn trứng mỗi ngày, nhưng bản thân tôi thì luôn có cảm giác lo lắng. Những cảnh báo về cholesterol, về việc ăn nhiều trứng không tốt cho sức khỏe… khiến tôi băn khoăn. Và chính lúc đó, tôi tự hỏi: Tại sao ở nhiều quốc gia phát triển, người ta xem trứng là thực phẩm thiết yếu, có thể ăn hàng ngày mà không lo ngại, còn ở Việt Nam thì lại khác? Câu hỏi ấy chính là động lực để tôi đi tìm câu trả lời”.
Và hành trình “đi tìm tận gốc” đó đã đưa bà đi xa đến đâu, cả về địa lý lẫn cách nhìn?
Xa hơn tôi nghĩ ban đầu. Tôi đi qua nhiều quốc gia như Mỹ, Nhật Bản, Hà Lan, Ý… nhưng điều quan trọng không phải là tôi đi được bao nhiêu nơi, mà là tôi nhận ra mình không thể “học” theo một cách đơn giản. Có những mô hình rất hiện đại, nhưng tôi không cảm thấy phù hợp. Có những cách làm rất hiệu quả về kinh tế, nhưng tôi không “happy” vì nó không đúng với cách tôi nghĩ về thực phẩm. Và chỉ đến khi tôi đến Nhật Bản, tôi mới thực sự thấy một hướng đi khiến mình dừng lại.
Điều gì ở Nhật khiến bà cảm thấy “đây là điều mình cần tìm”?
Ở đó, họ không đơn thuần làm nông nghiệp, họ xây dựng một hệ sinh thái. Trang trại không tách rời với đời sống, mà trở thành một phần của đời sống. Phân gà được xử lý để trồng lúa, rau; những sản phẩm đó lại quay trở lại phục vụ con người. Thậm chí, ngay trong trang trại, họ có thể xay lúa, làm bánh, chế biến thực phẩm từ chính nguyên liệu của mình. Tất cả tạo thành một vòng tròn khép kín, rất logic và rất “sống”. Khi nhìn thấy điều đó, tôi nhận ra: Đây chính là mô hình tôi đang cần tìm. Nhưng tất nhiên, tôi không thể cứ thế mang về và sao chép y nguyên tại Việt Nam.
Với 1.200.000 con gà đẻ trứng, 400.000 con gà hậu bị, bà đã áp dụng cách nuôi gà khác biệt như thế nào?
Tất cả được đầu tư bài bản, đồng bộ với trang thiết bị chuồng trại, đóng gói trứng, xử lý chất thải được sản xuất bởi các tập đoàn lớn của Nhật (Hytem, Nabel), của Trung Quốc (Big Herdsman) và quản lý bởi công nghệ AI.
Điều quan trọng hơn là ở mô hình này, gà không được nuôi để “đẻ nhiều” mà để “đẻ tốt”.
Ở Mebi Farm, chúng tôi giữ nhiệt độ chuồng ổn định, ánh sáng theo đúng nhịp sinh học, hệ thống thông gió hoạt động như một lá phổi để đảm bảo không khí sạch. Cụ thể, nhiệt độ chuồng luôn giữ 26–28°C, độ ẩm giữ trong ngưỡng 40–60%; quạt và hệ thống thông gió vận hành như lá phổi thứ hai của đàn, vừa kéo hơi nóng và hơi ẩm ra ngoài, vừa cấp oxy, hạ bụi, pha loãng khí độc. Ánh sáng cũng không bật tắt tùy tiện mà được giữ đúng nhịp 14–16 giờ/ngày để kích thích đẻ bền chứ không ép đẻ gấp, nước uống phải sạch đạt độ pH lý tưởng 5–7, TDS dưới 1.000 mg/L, được kiểm tra định kỳ và ở Mebi Farm, chúng tôi cho gà uống nước UF để giữ khoáng. Nhưng tất cả những điều đó không phải để tăng năng suất, mà để con gà ít stress, ăn đều, ngủ đúng nhịp, sống ổn định.
Khẩu phần ăn của gà không chạy theo tốc độ mà theo chất lượng hấp thu: cám tươi phối trộn trong ngày, nền nguyên liệu thực vật như bắp, đậu nành, cám gạo, cà rốt, hoa vạn thọ, hoa hướng dương, nói không với bột thịt, bột cá. Quan trọng hơn cả, đàn gà được quản như một cơ thể sống. Gà được quan sát sức khỏe mỗi ngày, ghi nhật ký một chiều, kiểm tra biến động đàn, cân mẫu định kỳ. Khi gà được ăn đều, uống đủ, ngủ đúng nhịp, ít stress và ít tiếp xúc mầm bệnh, nó không còn là “thiết bị tăng năng suất” mà trở thành một triết lý chăm sóc và chính từ trạng thái sống ổn định ấy, quả trứng mới đạt tới độ vỏ chắc, lòng trắng sánh, lòng đỏ tròn có màu vàng tự nhiên, thơm ngon và chất lượng đồng đều mà người tiêu dùng có thể cảm nhận bằng mắt thường.
Đúng. Mỗi chuồng gà đẻ đều được nuôi theo một khẩu phần dinh dưỡng khác nhau để có thể tạo ra nhiều loại trứng khác nhau như trứng Omega, trứng DHA, trứng thảo dược, trứng dành cho người tập gym, cho người bị bệnh tiểu đường, cho người tập luyện thể thao, người cần chế độ dinh dưỡng đặc biệt… tất cả trứng đều được hệ thống thiết bị tự động soi, kiểm tra đánh giá chất lượng… Điều này đồng nghĩa với việc trứng không còn là một sản phẩm đại trà, mà trở thành một dạng giải pháp dinh dưỡng có định hướng. Đây chính là bước chuyển quan trọng: từ nông nghiệp sản xuất sang nông nghiệp giá trị, nơi mỗi sản phẩm mang theo một mục đích rõ ràng thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu cơ bản.
Khi toàn bộ quy trình được kiểm soát chặt chẽ từ con giống, thức ăn, môi trường đến khâu xử lý sau thu hoạch, chúng tôi tự tin tuyên bố “trứng có thể ăn sống mà vẫn đảm bảo an toàn”. Đó không phải là một chiêu tiếp thị mà là lời khẳng định về kết quả tất yếu của một hệ thống được vận hành nghiêm ngặt. Khi mọi rủi ro được loại bỏ ngay từ đầu, sự an toàn không còn là điều phải chứng minh, mà trở thành một tiêu chuẩn hiển nhiên.
“Điều đáng nói không phải là tôi đã tạo ra một quả trứng khác biệt, mà là mong muốn thay đổi cách người ta nhìn vào một thứ vốn đã quen thuộc”
Nhưng thị trường lại vận hành theo một logic khác – nơi giá cả vẫn là yếu tố quyết định. Bà đối diện với điều đó như thế nào?
Niềm tin! Giá trứng của tôi cao hơn thị trường gấp nhiều lần nhưng tôi không giảm giá vì điều này đồng nghĩa với thay đổi quy trình, tôi không còn làm đúng điều mình mong muốn nữa. Tôi tin, đến một lúc nào đó, người tiêu dùng sẽ không còn quan tâm đến “giá bao nhiêu” mà sẽ quan tâm “giá trị của quả trứng mang lại cho họ là gì”
Nhìn lại toàn bộ hành trình này, bà nghĩ mình đang xây dựng điều gì? Một doanh nghiệp, một mô hình, hay một chuẩn mực?
Tôi hy vọng là một chuẩn mực. Tôi không mong tạo ra một quả trứng khác biệt, tôi chỉ muốn thay đổi cách người ta nhìn vào một thứ vốn quá quen thuộc. Bởi khi một sản phẩm giản dị như trứng được đặt lại tiêu chuẩn, điều thay đổi không chỉ là cách sản xuất mà còn là cách tiêu dùng, cách tin tưởng và cách chúng ta định nghĩa về “thực phẩm tốt”.
Link bài viết tại: https://www.tatlerasia.com/power-purpose/innovation/redefining-the-egg-as-a-new-standard-from-vietnams-farms-vn
